Małopolski Szlak św. Jakuba

Na prośbę Czytelników, uczestników pielgrzymki do Santiago de Compostela drukujemy artykuł poprawiony i uzupełniony z dnia 15 marca 2017 r. ze strony ikp. Zachęcamy pielgrzymów z Krakowa, którzy przez 3 miesiące podążali pieszo do Santiago de Compostela o podzielenie się wspomnieniami i wrażeniami. Proszę Panią z Kaczowic, gm. Radziemice, która samotnie pielgrzymowała do Santiago de Compostela w 2018 r. o napisanie reportażu i zamieszczenie galerii zdjęć. Materiały publikowane na Kurierze Radziemickim zachowaniem praw Autorskich.

W następnym odcinku przedstawimy historię i legendy związane z Muszlą św. Jakuba – symbolem Camino de Santiago.

Małopolski  Szlak św. Jakuba

Szlak św. Jakuba należy rozpatrywać jako szlak pielgrzymów. Jest to droga pielgrzymów która kończy się w Hiszpanii, katedrze Santiago de Compostela, gdzie przypuszczalnie znajduje się ciało św. Jakuba Apostoła Wielkiego. Nie bez znaczenia jest fakt, że trasę każde roku  przebywa ponad 200 tysięcy pielgrzymów,  kończąc swoje pielgrzymowanie  katedrze w Santiago de Compostela w Galicji, w północno-zachodniej Hiszpanii.  Do katedry Santiago de Compostela nie ma jednej trasy pielgrzymki.  Tras pielgrzymowania w Europie są dziesiątki. W Polsce obecnie odrestaurowanych jest 18 tras św. Jakuba. Różny jest charakter pielgrzymowania. Tak, jak dawniej, tak i dziś pielgrzymuje się dla  umocnienia wiary, odbycia pokuty, spełnienia ślubowania, z prośbą o uzdrowienie lub po prostu celach dziękczynnych.

Od XIX wieku również w Polsce parafie organizują pielgrzymki na wyznaczonych trasach w intencjach danej społeczności. W dużej liczbie szlaków św. Jakuba, zwanych Jakubowymi, jakie występują w Polsce, szczególne znaczenie ma Małopolska Droga św. Jakuba. Występuje jako Szlak Sandomiersko – Krakowski. Odcinek ten oznakowany jest w prospektach i na mapach numerem 2. Do Sandomierz dochodzi Lubelska Droga św. Jakuba, jako odcinek nr 3. Otwarcie odcinka Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Pałecznicy przez Więcławice Stare do Rynku Starego Miasta w Krakowie odbyło się 25 października 2008 r.

Przy projektowaniu Małopolskiej Drogi św. Jakuba kierowano się nie tylko względami religijnymi, jak występowanie kościołów p.w. św. Jakuba.   Brano również pod uwagę  kościoły stacyjne oraz walory przyrodnicze regionów, przez które przebiega szlak. Nie bez znaczenia była odległość miedzy etapami, aby wynosiła nie więcej jak jedno dniowy przemarsz, to jest ok. 30 km.  Małopolska Droga św. Jakuba podzielona została na 9 etapów. Etap 1. Sandomierz – Klimontów, Etap 2. Klimontów – Kotuszów, Etap 3. Kotuszów – Szczaworyż, Etap 4. Szczworyż – Wiślica, Etap 5. Wiślica – Probołowice, Etap 6. Probołowice – Pałecznica, Etap.7. Pałecznica – Niegardów, Etap 8. Niegardów – Więcławice Stare, Etap 9 Więcławice Stare – Kraków. Dalsza trasa z Krakowa do Santiago de Compostela prowadzi przez Alwernię, Oświęcim, Pszczynę, Żory, Racibórz,  Krnov, Czechy.

 Jak wspominałem przy wyznaczeniu szlaku, najważniejsze znaczenie miały kościoły pod wezwaniem św. Jakuba, których w pasie miedzy Sandomierzem a Krakowem jest 12.   Są to parafie: Sandomierz, Kotuszów, Szczaworyż, Probołowice, Pałecznica, Niegardów, Więcławice Stare, Kazimierz, Sanka, Palczowice, Bestwina. Wymienione kościoły usytuowane są w odległości około 30 km, co pozwala na przemarsz w ciągu jednego dnia.  Małopolska Droga św. Jakuba z Sandomierza do Rynku w Krakowie wynosi 192 km. W obrębie Małopolskiej Drogi św. Jakuba od roku 2014 organizowane są Nocne Drogi Krzyżowe  Szlakiem św. Jakuba. Jest to powrót do wędrówek pątniczych, jakie odbywały się do grobu św. Jakuba już w średniowieczu.

  Ekstremalna Droga Krzyżowa Szlakiem św. Jakuba 2014.

W dniu 11 kwietnia 2016 roku  odbyła się nocna wędrówka Małopolskim, Szlakiem św. Jakuba ze Skalbmierza do Zielenic, kościoła parafialnego p. w. Niepokalanego Poczęcia NMP. Uczestniczyło około 200 pielgrzymów. Była to ekstremalna, nocna pielgrzymka Drogi Krzyżowej  przy świetle lampionów i pochodzi o łącznej długości 25 km przez następujące miejscowości: Niezwojowice, Pałecznicę, Wrocimowice. Pielgrzymka zakończyła się w Zielnicach o godzinie 5. Rano, skąd busy zabrał uczestników w drogę powrotną.

  Nocna Droga Krzyżowa Szlakiem św. Jakuba  2016

W dniu 18 marca 2016 roku zorganizowana została pielgrzymka dla upamiętnienia 1050. rocznicę Chrztu Polski, z Czarnocina do Pałecznicy w diecezji kieleckiej.  Pątnicy przemierzali trasę przez Kobylniki, Skalbmierz, Tępoczów­ Rędziny i Niezwojowice, aby po przebytych 25 km dotrzeć do kościoła św. Jakuba w Pałecznicy. Uczestniczyło w niej około 400 pielgrzymów, ze Skalbmierza, liczne grupy m.in. z Kazimierzy Wielkiej, z Pałecznicy, z  Miechowa oraz mniejsze grupki z Kielc, Krakowa, Buska­Zdroju, Pińczowa, Krosna, Jasła.  Pomysłodawcą i organizatorem pielgrzymki Nocnej Drogi Krzyżowej Szlakiem św. Jakuba był proboszcz parafii p.w. św. Jana Chrzciciela w Skalbmierzu, gdzie w kolegiacie o północy sprawowano Msza św. Kulminacyjnym aktem było wspomnienie 1050­lecia Chrztu Polski i  odnowienie przez pielgrzymów przyrzeczeń chrzcielnych przy XVIII wiecznej, barokowej  chrzcielnicy, ustawionej na profilowanym trzonie i trzech schodach o półkolistym kształcie.  Trasa Jakubowa Drogi Krzyżowej wynosiła 25 km, na której przy kapliczkach i Krzyżach przydrożnych rozmieszczone były poszczególne stacje Drogi Krzyżowej.

Oznaczenie tras pielgrzymkowych

Kościoły p.w. św. Jakuba położone na trasie posiadają specjalne, informacyjne tablice.

Uroczyste poświecenie tablicy informacyjnej Małopolskiej Drogi św. Jakuba, która znajduje się przy kościele w Pałecznicy odbyło się 25 sierpnia 2013 r.

Pielgrzymkowe szlaki w całej Europie oznakowane są  muszlą. Na błękitnym tle namalowanym na kamieniach lub tablicach widnieje żółta, dłoniasto rozłożysta muszla. Wiele jest legend mających związek między muszla a św. Jakubem, które powstały po męczeńskiej śmierci Apostoła Jakuba w Ziemi Świętej. Jedna z nich mówi:

Że ciało Apostoła złożono na pokładzie statku i bez żadnego uszczerbku przetrwało siedmiodniowy rejs, zanim statek dopłynął do Galicji. Gdy statek dopływał do zatoki Arousy, na brzegu odbywało się wesele. Goście otaczali właśnie pana młodego, siedzącego na koniu. Nagle koń wysoko postawił uszy, w kilku skokach dotarł do brzegu morza i wraz z jeźdźcem zniknął pod falami. Po pewnym czasie w cudowny sposób koń i jeździec wyszli cało z morskich fal, całkowicie pokryci dużymi muszlami, a statek Apostoła płynął w dalszą podróż.

Zbigniew Pałetko