Młyn w Błogocicach
Ścieklec przepływa przez miejscowość Błogocice odcinkiem o długości 2,3 km, wybitnie krętym korytem. Od 11.6 km w dół rzeki koryto ma charakter naturalny, którego brzegi porasta naturalny drzewostan i krzewy. Na zakolu Ścieklca łączą się wody potoku Kniejówka, występujący również w literaturze pod nazwa Łętkówna. W środkowym biegu woda gruntowa występują na różnych głębokościach. Najpłycej wody powierzchniowe występują w Błogocicach, w części wsi Błonie, już na głębokości 2 m.
Błogocice 2016. Zapora na Ścieklcu. Fot. Zbigniew Pałetko
O rzece Ścieklec i młynie występującym w Błogocicach Jan Długosz w XV w. Liber Beneficiorum pisał:
Item habet secundani manipularem decimam in Blogoczicze, villa sub parochia ecclesiae de Ν y e g a r d o w, cuius una pars pertinet iure dominii ad sanctimoniales de Sthanyatky , altera ad Zegotham et Raphaelem de Ryther , nobiles de domo Bip e nui um. In qua sunt sex lanei cmethonales, de quibus sex laneis decimam manipularem percipit praebenda praesens, et tenentur illam cmethones propriis curribus ducere in horreum pro canonico, et decimam canapi per quatuor iuncturas solvere, et aestimatur valor eius ad octo marcas.
* * *
…tam cmethones, quam hortulani, tenentur ad duplicem powabam, videlicet hyemalium et aestivalium frumentoruni. Item est in eadem villa supra fluvium Schczklec z molendinum bonum, habens agros, quod pro annuo censu solvit monasterio in S tha n y an tk v no vein marcas, et unum porcum pro monasterio saginat circa molendinum’, et cirotecales novem scotti. Item omnes agri cmethonum, tabernatorum et molendinatoris, solvunt deci.
Młyn w Błogocicach jest jednym z dwóch młynów, po młynie Rzędowicach, funkcjonujących obecnie na rzece Ścieklec. Znajduje się na szlaku turystycznym starych młynów Doliny Szreniawy i Ścieklca. Współrzędne: 50°14’24″N 20°14’8″E
Nad wejściem do młyna znajduje się tablica informująca o szlaku turystycznym Młyny Doliny Szreniawy. Szlak turystyczny wydzielony 2003 r., podzielony został na trzy odcinki: proszowicki, słomnicki i miechowski. Młyn w Błogocicach znajduje się na proszowickim odcinku szlaku turystycznym Młynów Doliny Szreniawy.
Na schodach prowadzących na drugi poziom znajduje się wyrzeźbiona data 1910, kolejnego remontu i modernizacji młyna.
W Błogocicach młyn wodny na rzece Ścieklec występował już średniowieczu, o czym kilkakrotnie wspominał Jan Długosz w Liber Beneficiorum. Zaznaczony jest na mapie z 1859 r.
Obecnie istniejący młyn zbożowy w Błogocicach powstał na początku XX wieku, na młynówce rzeki Ścieklec. Jest to zakład rodzinny należący do Kotyzów. Na pocz. XX w. był to młyn dworski należący do Wieluńskich, pierwotnie wodny, z napędem najpierw na koło wodne, a następnie turbiną. Jest drewniany, konstrukcji szkieletowej, dwukondygnacyjny. Znajdują się w nim drewniane schody, na których wyryto datę 1910 oraz maszyny sprzed II Wojny Światowej. W latach 40. XX w. koło młyńskie wspomagane było silnikiem spalinowym. Po założeniu w latach 50. XX w. elektryczności napęd wodny wspomagany był silnikiem elektrycznym. Dziś wszystkie urządzenia młyna są wprawiane w ruch za pomocą energii elektrycznej. Młyn jest drewniany konstrukcji szkieletowej, dwukondygnacyjny. Zachowały się urządzenia i wyposażenie sprzed II wojny światowej.
Przy młynie znajduje się urocza kapliczka Matki Bożej.
Przydrożna kapliczka Matki Bożej w Błogocicach znajduje się w ogrodzie Janusza Kotyzy. Fundatorem kapliczki byli: Wanda i Zdzisław Kotyzowie. Wybudowana została w 1995 roku, jako wotum za szczęśliwe pożycie w rodzinie Kotyzów i otrzymane łaski. Kapliczka murowana na fundamencie. Cokół dwukondygnacyjny, o ścianach gładkich. Postument osadzony na fundamencie na rzucie kwadratu. Druga część cokołu, zwężająca się ku górze, na której postawiona jest kapliczka o konstrukcji metalowej, oszklona ze wszystkich czterech boków.
W 2009 r. właściciele kapliczki dokonali restauracji kapliczki. Cokół dolny pokryty został tynkiem zabezpieczającym od wilgoci kolorze brązowym.
W kapliczce umieszczona jest gipsowa figura Matki Bożej. Maryja jest w pozycji stojącej, rozłożonymi rękoma, ubrana w suknię białą i płaszcz w kolorze niebieskim. Po obu stronach figury klęczące na jednym kolanie dwa, małe cherubiny. Od strony południowej oszklony bok jest otwierany. Kapliczka zwieńczona dwuspadowym dachem wykonanym z blachy pomalowanej na czerwono. Okap dekoracyjny z ozdobnymi narożnikami z blachy. W górnej części oszklonych boków znajdują się dekoracyjne, ząbkowane łuki wykonane z blachy. Do kapliczki doprowadzona jest elektryczność. Wnętrze kapliczki oświetlone wieczorami i w nocy. Wykonawca kapliczki 1995 roku był Józef Halama, zamieszkały w Błogocicach.
Powódź w Błogocicach
W Błogocicach potok Ścieklec wielokrotnie wylewał, powodując podtopienia zabudowań leżących nad rzeką Ścieklec.
W nocy z 3 na 4 czerwca 2010 r. od godziny 23.00 do 6.00 w Radziemicach spadło 59 litrów wody na metr kwadratowy. Od 80-ciu lat – jak tylko w Radziemicach prowadzone są obserwacje meteorologiczne i etiologiczne – nie zanotowano aby w ciągu tak krótkiego czasu spadło tyle wody na metr kwadratowy. Najgorzej wyglądała sytuacja w Radziemickiej Dolinie i Błogocicach. Ścieklec nie pomieścił wodę, która rozlała się na łąki i pola uprawne. Zalanych zostało kilka domów i zabudowań gospodarczych.
Woda Ścieklca zmieniła koryto przelewając się przez wnętrze młyna, Zdzisława Kotyzy. Zalany został również dom, budynki gospodarcze i tunele z warzywami. Jak wspomina właściciel młyna:
W nocy słyszeliśmy wielokrotnie ulewy deszczu połączone z wyładowaniami atmosferycznymi. Szum wody w Ścieklca mówił wszystko. Ratowaliśmy w młynie co się tylko dało, przenosząc z workowana mąkę. Zalany został magazyn zbożowy (…).
Opracowano na podstawie książki: Ścieklec. Monografia rzeki . Autor: Zbigniew Pałetko, ISBN 978-83-935996-5-3, Wydanie I. Radziemice 2019, stron 215, format:20,5 x 14,5 cm. Okładka miękka. (…) Ścieklec zachwyca o każdej porze roku – ale także uczy pokory. Czasami jest przyczyną powodzi, niejednokrotnie o katastrofalnych skutkach, jak to miało miejsce w dniu 10 czerwca 2013 roku. Niezależnie od tego, jak człowiek będzie się starał, to zawsze będzie istniało ryzyko, że rzeka wymknie się spod kontroli.
Zbigniew Pałetko