Rzadko można znaleźć miejscowość, by była tak piękna i szczyciła się tak wspaniałym położeniem i krajobrazem jak Radziemice. Ten maleńki zakątek Polskiej Ziemi, położony jest w dolinie, nad rzeką Ścieklec, której kręte koryto i rozczochrane wierzby upiększają krajobraz Radziemickiej Doliny.
Radziemice są siedzibą gminy, która powstała z dniem 1 stycznia 1973 roku, w wyniku reformy administracyjnej. W 1973 roku likwidacji ulegały Gromadzkie Rady Narodowe: w Przemęczanach i w Łętkowicach. W ich miejsce powstaje jedna duża, samodzielna jednostka administracyjna w Radziemicach, jako jednia z 2381 gmin w Polsce. Wieś Radziemice rozłożona jest w dolinie rzeki Ścieklec, w otoczeniu wysokich wzgórz. Zamknięta od zachodu wzgórzem Dodowa o wysokości 312,6 m n.p.m., od północy wzgórzem Podgórze, o wysokości 310,1 m n.p.m., i od strony wschodniej, wzgórzem Kowary – 270 m n.p.m.
Współrzędne geograficzne określające położenie Radziemic na kuli ziemskiej: – długość geograficzna – 20°14′ E – szerokość – 50°15′ N
Wysokość Radziemic nad poziom morza wynosi – 230 m.
Ryc. 1. Mapa geomorfologiczna Wyżyny Krakowskiej.
Jednostki geomorfologiczne okolic Krakowa.
Odległość od Krakowa; siedziby urzędu wojewódzkiego Województwa Małopolskiego wynosi 32 km a odległość od siedziby powiatu Proszowice – 12 km. Na południu graniczy z gminą Proszowice i Koniusza, na zachodzie z gminą Słomniki, na północy z gminą Racławice i na wschodzie z gminą Pałecznica. Granica gminy północna jest granicą powiatu miechowskiego. Odległość Radziemic od wielkiego ośrodka przemysłowego Huty im. Tadeusza Sendzimira wynosi 30 km. Zasadniczą cechą charakterystyczną tej miejscowości jest: bezleśność, dobre gleby, wybitnie rolniczy charakter.
Mapa powiatu proszowickiego
Dolina Radziemic leży na pograniczu południowej części Wyżyny Miechowskiej i północnej części Płaskowyżu Proszowickiego. Jest to naturalny region w środkowej Polsce położony w południowo-zachodniej części Niecki Nidziańskiej. Granica między Płaskowyżem Proszowickim a Wyżyną Miechowską przebiega mniej więcej doliną Racławki, doliną Ścieklca, od Kaczowic do Błogocic, dalej przez wieś Kąty, Piotrkowice, po Niegardów – Kolonię, Gnatowice, Goszyce po dolinę Goszczy. Płaskowyż Proszowicki stopniowo podwyższa się ku Północy i niepostrzeżenie przechodzi w Wyżynę Miechowską.
Mapa gminy Radziemice.
Obszar leżący w dorzeczu górnej połowy rzeki Nidzica i rzeki Szreniawa, nosi nazwę Wyżyny Miechowskiej. Obszar Wyżyny Miechowskiej posiada niewysokie wzniesienia 318 – 280 m n.p.m.[1].
Pod względem geofizycznym Wyżyna Miechowska i Płaskowyż Proszowicki w przeważającej części zbudowane są z margli kredowych, wapieni, stanowiących pozostałość morza senońskiego, które zalało te tereny jako ostatnie spośród kilku zalewów morskich w okresie kredowym to jest około 80 milionów lat temu[2].
Fot. Panorama Radziemic z 1929 roku. Widok od strony zachodniej.
Zbiory Autora.
Najwyższe wzniesienie jakie występuje na całej Wyżynie Miechowskiej to Biała Góra koło Tunelu o wysokości 415 m n.p.m. W pracy „Geomorfologia Polski” obszar Płaskowyżu Proszowickiego, nosi również nazwę Wysoczyzny Proszowickiej[3]. Nazwa Wysoczyzna Proszowska występuje w wielu publikacjach, na co zwrócił również uwagę Jan Lach[4].
Gmina Radziemice jest jedną z 6 gmin powiatu proszowickiego Powierzchnia administracyjna gminy Radziemice wynosi 5785 ha, z czego
grunty orne stanowią 4852 ha, łąki 249 ha, sady 7 ha, nieużytki 21 ha.
W skład gminy wchodzi 16 sołectw: Błogocice, Dodów, Kaczowice, Kąty, Kowary, Obrażejowice, Lelowice, Łętkowice, Łętkowice-Kolonia, Przemęczany, Przemęczanki, Radziemice z Wolą Gruszowską i z Nową Wsią, Smoniowice, Wierzbica, Wrocimowice, Zielenice. Tereny te zamieszkuje w 2004 roku 3550 osób. Zaludnienie wynosi 61 osób na km2.
[1] T. Gaweł i J. Zinkow, Kraków i okolice, Warszawa 1986.
[2] J. Kondracki, Geografia fizyczna Polski, wyd. III, Warszawa 1978.
[3] L. Starkel, Geomorfologia Polski, t. I : Polska południowa, wyd. Past. Wyd. Nauk. Warszawa 1972 r. Patrz też ryc.: Jednostki geomorfologiczne okolic Krakowa.
[4] J. Lach. Przyrodnicze podstawy rozwoju miasta i gminy, [w:] praca zbiorowa, pod redakcją F. Kiryka, Proszowice, Kraków 2000.