Fot. 2023. Z. Pałetko
Figura Matki Bożej Niepokalane Poczęcie w Przemęczankach znajduje się w ogrodzie rodziny Wawrzeń. Postawiona została 1917 r. przez Wincentego i Mariana Wawrzeń. Budynki gospodarcze Wawrzeniów bardzo często ulegały zniszczeniu przez pożar. Rodzina aby odwrócić zły los postanowiła postawić figurę Matki Bożej Niepokalane Poczęcie.
Kamienna rzeźba Matki Bożej Niepokalane Poczęcie jest cało postaciowa, wolnostojąca, umieszczona na wysokim, prostokątnym postumencie. Rzeźba wykonana została z piaskowca, prawdopodobnie z kamienia pinczowskiego. Suknia Maryi jest w kolorze brązowym, przewiązana paskiem w talii i sięga do obłoczka. Matka Boża nakryta jest płaszczem w kolorze niebieskim, również sięgającym do obłoczka. W prawej ręce spoczywającej na piersiach Maria trzyma Serce otoczone atrybutami gorejącego serca.
W lewej dłoni trzyma wspaniale wyrzeźbioną białą lilię – symbol Niepokalane Poczęcie. Kwiat białej lilii w Biblii pojawia się piętnaście razy. Na świecie występuje ponad 100 gatunków kwiatów z rodziny liliowatych. To lilia biała – lilium candidum – jest odmianą rodzimą dla Ziemi Świętej i występuje na terenach dolnej Galilei i Górę Karmel. Jest to kwiat nieskazitelnie biały, a jego zapach oszałamiający.
Na głowie Maryi znajduje się biały welon, opadający na ramiona. Włosy są czarne, bardzo długie, opadające na lewe ramię i płaszcz. Stopy Maryi nieco odkryte. Lewa stopa nakryta suknią, prawa płaszczem. Nad głową rzeźby Matki Bożej Niepokalane Poczęcie znajduje się blaszane, półkoliste zadaszenie, chroniące figurę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Postument figury jest kamienny, również wykonany z piaskowca. Postument jest wieloczłonowy, u góry i na dole gzymsowany. Gzymsy są wielokrotne, rożnej wielkości. W środkowej części postumentu na wyrzeźbionym prostokątnym ornamencie znajduje się inskrypcja:
O Mario wstaw się
za mani grzesznemi
do syna Twojego
Fundatorowie
Wincenty Wawrzeń
z żoną
1917 r.
Figura Matki Bożej Niepokalane Poczęcie w Przemęczankach, znajdująca się w ogrodzie rodziny Wawrzeń, za metalowym ozdobnym ogrodzenie. W otoczeniu figury rosną żywe kwiaty oraz krzewy ozdobne. Posiada walory wybitnie zabytkowe.
Według jednej z legend w Dzień Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny zjechali się Apostołowie z oddalonych zakątków ziemi, aby pochować ciało Matki Zbawiciela u podnóża Góry Oliwnej. Przy Zaśnięciu Marii nie było jednak Tomasza, który po spóźnionym przybyciu prosił o otwarcie grobu Marii. Gdy odsłonięto kamień, znaleziono pusty grób, a w miejscu ciała Marii Bożej leżały pachnące lilie i wianki kwiatów.
Zbigniew Pałetko