wtorek, 6 października

Profesor Jan Władysław Bukowski życiorys w zarysie

Profesor Jan Władysław Bukowski życiorys w zarysie  Jan Bukowski projektował zarówno polichromię, jak i witraże w kościele parafialnym w Proszowicach,  pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela. Jan Bukowski urodził się 10 stycznia 1873 roku w Barszczowicach koło Lwowa. Niektóre źródła podają jako datę urodzenia 9 stycznia, dlatego w literaturze można spotkać obie daty.

Zmarł 1 września 1943 roku w Nowym Targu. Był synem Michała Bukowskiego i Izabelli z Matusińskich. Jego żona, Maria Sporn  uczyła w Szkole Sztuk Pięknych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie między innymi tkactwa, haftu i aplikacji. Bukowski poślubił ją 10 kwietnia 1902 roku. Miał między innymi brata Henryka, późniejszego sędziego w Brzesku. Do szkoły średniej uczęszczał zarówno w Krakowie, jak i w Nowym Sączu. Początkowo rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ostatecznie zdecydował się jednak poświęcić sztuce. Przeszedł na studia w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, która później została przekształcona w Akademię Sztuk Pięknych. Studiował tam w latach 1893–1900. W 1900 roku, po ukończeniu Krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, Bukowski otrzymał stypendium i wyjechał do Monachium. Monachium należało wówczas do najważniejszych europejskich centrów artystycznych. Bukowski kształcił się tam przede wszystkim w dziedzinie grafiki. Ten pobyt pomógł mu zrozumieć, że artysta może działać nie tylko jako twórca obrazów, ale również jako projektant książek, ilustrator, grafik, projektant dekoracji i przedmiotów użytkowych. Po powrocie z Monachium Bukowski bardzo szybko zaangażował się w życie artystyczne Krakowa. W 1901 roku, wspólnie z Janem Szczepkowskim i Włodzimierzem Tetmajerem, założył Szkołę Sztuk Pięknych i Przemysłu Artystycznego dla Kobiet. Była to inicjatywa szczególnie interesująca na tle epoki, ponieważ umożliwiała kobietom systematyczne kształcenie artystyczne i rzemieślnicze. Był współorganizatorem Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana, które odegrało istotną rolę w rozwoju polskiego projektowania artystycznego. Idea sztuki stosowanej zakładała, że piękno nie powinno ograniczać się do galerii i muzeów. Artysta powinien kształtować również otaczającą człowieka codzienność. Dlatego projektował między innymi: książki, okładki, ekslibrisy, inicjały, ornamenty, meble, kilimy, przedmioty codziennego użytku, wnętrza, dekoracje, polichromie, projekty związane z witrażownictwem. Szczególnie ważnym rozdziałem jego działalności było malarstwo ścienne, czyli polichromia. Bukowski projektował i wykonywał dekoracje kościelne, w których łączył przedstawienia figuralne ze stylizowanymi motywami roślinnymi. Do wymienianych w źródłach realizacji należą między innymi:

  • kaplica św. Jana Nepomucena w kościele Mariackim w Krakowie – realizowana wspólnie z Włodzimierzem Tetmajerem,
  • kaplica przy klasztorze Reformatów w Kętach,
  • dekoracje kościoła w Bolesławcu koło Byczyny,
  • kościół w Skrzyszowie pod Tarnowem,
  • kościół parafialny w Bochni,
  • kościół św. Józefa w Krakowie,
  • kościół w Proszowicach,  pw. NMP i św. Jana Chrzciciela.

Był członkiem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, jednej z najważniejszych organizacji polskich artystów modernistycznych. Jednocześnie jego zainteresowania były nieco inne niż w przypadku artysty skoncentrowanego wyłącznie na malarstwie sztalugowym. Jego specjalnością stało się przenoszenie języka nowoczesnej sztuki na przedmioty, książki, wnętrza i architekturę. Jego działalność pedagogiczna była zgodna z jego własnym rozumieniem sztuki: kształcenie artysty nie powinno ograniczać się do malowania obrazów. Ważne były również techniki graficzne, projektowanie, rzemiosło oraz znajomość materiału. Jan Bukowski przeżył okres I wojny światowej, odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku oraz znaczną część okresu międzywojennego. Zmarł 1 września 1943 roku w Nowym Targu, w czasie okupacji niemieckiej. Miał 70 lat.

Zbigniew Pałetko