Franaszkowa Dorota z d. Gürtler, – Stasia , ur. 1925r., w Proszowicach. Ppor. mgr filologii polskiej. W 1942 r. 15 sierpnia wstępuje do ZWZ – AK w Igołomi. Łączniczka d-cy mjr Zimowita. Od lipca 1944r. łączniczka SBP Skała AK. Uczestniczy w wielu akcjach bojowych, w tym pod Złotym Potokiem. Po wojnie represjonowana. Aresztowania w rodzinie. Współorganizatorka zjazdów koleżeńskich, budowy pomników, tablic, upamiętniających miejsca walk Baonu Skała. Siostra jej – Wanda, ps. Ewa – rozstrzelana 16 stycznia 1945 r. przez NKWD. Szczegóły patrz rozdział: Likwidacja Wilhelma Baumgartena, s. 111, oraz Tragedia w Pieczonogach, s. 109.
Duniec Jan, Ksiądz, ps, Orzeł s. Jana i Zofii z d. Nowak, urodził się 25 lipca 1907 roku w Przemęczanych. Zmarł w dniu 20 listopada 1968 roku w parafii Święte, powiat Środa Śląska. Magister Prawa Kanonicznego, Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie – Wydział Teologii. Rozpoczęcie II wojny światowej przez Niemców zmusza zakonników do opuszczenia Pogrzebień. Powraca do rodzinnych stron i w parafii Zielenice pomaga w pracy duszpasterskiej. Ksiądz Jan Duniec nie zapomina o swoich współbraciach i często z narażeniem osobistej wolności, zdrowia i życia zdobywa żywność dla swoich współbraci, zwłaszcza w Łosiówce. W czasie okupacji współpracuje z oddziałami AK na Ziemi Proszowickiej, przede wszystkim z Radą Opiekuńczą, niosąc pomoc duchowną i materialną ludności wysiedlonej przez hitlerowców. Jego praca konspiracyjna polegała na łączności między poszczególnymi oddziałami AK w rejonie Radziemic i Łętkowic oraz obsłudze radiostacji. Do przenoszenia broni, amunicji i materiałów konspiracyjnych służyła sutanna i wiklinowy kosz o podwójnym dnie. Kosz ten specjalnie dla księdza zrobiony był w Kowarach. W koszu tym przenosił żywność dla wysiedleńców i ludności biednej, a pod pierwszym dnem materiały konspiracyjne. Ksiądz Salezjanin Jan Duniec spoczywa na cmentarzu w Radziemicach.
Józef Duniec, ps. Ogień, ur. 7 lutego 1925r. Wykształcenie średnia. Zamordowany w dniu 6 stycznia 1947 r., przez UB w Bydgoszczy. Uczestniczył w wielu akcjach partyzanckich między innymi w likwidacji konfidenta niemieckiego Wojciecha Ozdobę, w miejscowości Bidziny. Szczegóły patrz rozdziały: Józef Duniec – Działalność partyzancka, s.169oraz Kolaborant niemiecki Wojciech Ozdoba zlikwidowany, s.82
Jeżewski Józef – policjant granatowy posterunku w Radziemicach. Pochodził z poznańskiego. Umiał dobrze mówić po niemiecku. Postać pozytywna. Dobry patriota. Jeżewski współpracował z partyzantami i ostrzegał rolników o rewizji i kontroli stanu zwierząt. Znający dobrze język niemiecki uczestniczył większości w naradach w Dalewicach w Stutpunkcie którego komendantem był polakożerca Wilhelm Baugarten. Również bardzo często wyjeżdżał na narady do Miechowa. Jego syn Roman ożenił się z córka Borka Jakuba Otylią. Roman był po studiach, uczył na kompletach tajnego nauczania na mleczarni „Przyszłość” w Radziemicach. Przed wojnąbył policjantem przed wojną w Piotrkowie Trybunalskim. Przeniesiony na posterunek policji niemieckiej do Radziemic, gdzie nadal pełni funkcje policjanta granatowego. Zmarł po wojnie; pochowany jest na cmentarzu w Radziemicach.
Janik Adolf, ps. Krzemiński, pochodziłz Woli Gruszowskiej. Uczestniczył wielu akcjach partyzanckich. Przyczynił się do likwidacji konfidenta niemieckiego Wojciecha Ozdobę w miejscowości Bidziny. W likwidacji udział brali partyzanci z Oddziału Grochowskiego: Benedyk Szastak, Władysław Ziętek, Janik Adolfa i Józef Duńiec. Po wyzwoleniu 4 lata siedział w więzieniu.
Kołodziej Franciszek, l. 50, aresztowany przez żandarmerię we wrześniu 1943 roku, pod zarzutem kontaktów z grupą Tatara. Członek Rady Nadzorczej Mleczarni w Radziemicach. Wydany przez W. Ozdobę. Franciszek Kołodziej rozstrzelany w Miechowie na dziedzińcu więziennym. Zwłoki jego spoczywają w masowym grobie przy cmentarzu żydowskim. Karwat Jan, skatowanego przywieziono do Krakowa. Przebywał więzieniu na Montelupich. Ślad o nim zaginął
Karczmarczyk Franciszek, ps. Klimczok. Posiadał stopień wojska podporucznika. Prowadził szkolenia wojskowe w cegielni W Przemęczanych należącej do Jana Olecha. Franek Kaczmarczyk próbował uciekać podczas przybycia do Przemęczan grupy milicjantów Kotła. Padły strzały. Został ranny w prawe udo. Rodzina zawiozła go do szpitala do Miechowa. Po kilku dniach wystąpiło zakażenie, wyniku czego zmarł. W cegielni w Przemęczanach prowadził szkolenia z partyzantami zakresu wojskowego przede wszystkim obsługa broni. Miał dostęp do konspiracyjnego magazynu z bronią i amunicją wydrążano duże pomieszczenie w skarpie znajdującej się obok cegielni w Przemęczanach.
Karwat Jan, l. 50, wójt gminy Łętkowice, aresztowany w dniu 4 lub 12 czerwca 1943 roku, przez gestapo pod zarzutem sabotowania zarządzeń okupanta, przekazywanie masła z mleczarni Przyszłość partyzantom. Przewieziony do gestapo w Miechowie. W lipcu 1943 roku Jan Karwat przewieziony został do Krakowa, więzienia na Montelupich. Jak wspomina naoczny świadek dr med. Jan Jodłowski, który również był więźniem na Montelupich: (…)Karwat został w czasie śledztwa bardzo pobity. Miał na całym ciele, a szczególnie na pośladkach i podudziach rozległe i głębokie rany. Zmarł w szpitalu więziennym . Kiedy odwiedził go syn Stefan wraz z matką w szpitalu na Montelupich, po przyjeździe do Radziemic wspominali, że trudno było rozpoznać Jana Karwata, tak był pobity. Dokładna data i miejsce pochówku nie zostały ustalone. Do jego aresztowania przyczynił się konfident Wojciech Ozdoba.
Lodowski Ryszard, ps. Magiera, kpr. pchor. Rez. Był uczeniem tajnego kompletu nauczania. Aktywnie uczestniczył w ruchu konspiracyjnym partyzantów AK. Zginął 30 lipca 1944 roku w walce oddziałami wojsk niemieckich koło wsi Piotrkowice Małe A.K. W walce rannych zostało również kilku partyzantów. W wyniku strzelaniny zostało zabitych trzech Niemców. Ryszard Lodowski, ps. Magiera, pochodził z Kielc. Mieszkał w okresie okupacji u M. Rydzewskiego. Lodowski wraz z Janem Lubaszek, ps. Visa , dowódcą patrolu Leopoldem Baudischszem, ps. Makara, jako patrol wyruszyli wozem konnym, którym powoził z Maliny k. Koniuszy w kierunku miejscowości Nagorzany, gdzie mieli odebrać broń i granaty pochodzące z rzutów. Około godziny 15, na szosie Proszowice – Slomniki, w miejscowości Piotrkowice Małe wyprzedził ich samochód osobowy. Makara rozpoznał w nim Niemców, oddał kilka strzałów. Kiedy partyzanci ostrzeliwali samochód osobowy, niespodziewane od tyłu nadjechał samochód ciężarowy pełen żołnierzy niemieckich, którzy natychmiast otworzyli ogień z karabinów maszynowych. Zaskoczyło to całkowicie partyzantów. Zeskoczyli z wozu i rozproszyli się. Makar wycofał się w kierunku rzeki Szreniawy. Przepłynął rzekę i ukrył się w rowie zarośniętym wysoką trawą. Ryszard Lodowski biegł w prawo od szosy, otrzymał serię z karabinu maszynowego – zginął na miejscu. Jan Lubaszek, Vis – wycofując się, zaledwie trzy metry od szosy został ciężko ranny, a następnie zakłuty bagnetami przez żołnierzy niemieckich. Zginął wówczas Antoni Zajączkowski z Proszowic, który przypadkowo przechodził. Woźnica Kobas został ranny. Niemcy rozwinęli tyralierę w kierunku rzeki w poszukiwaniu Makara, lecz go nie znaleźli.
Olech Mieczysław, ps. Olcha. Bohaterski, zasłużony partyzant, żołnierz Armii Krajowej.Miał dostęp do konspiracyjnego magazynu z bronią i amunicją wydrążano duże pomieszczenie w skarpie znajdującej się obok cegielni w Przemęczanach.Po wyzwoleniu aresztowany. Otrzymał wyrok 4 lat więzienia, Cały wyrok odsiedział. Pracował w Nowej Hucie jak mistrz maszyn wysokociśnieniowych, skąd przeszedł na emeryturę. Brał udział w akcji na wojskowe samochody niemieckie w Szczepanowicach. Zbrojna akcja dokonana została w listopadzie 1944 r, przez partyzantów z Oddziału AK Fundament z Radziemic.
Szarawara Wawrzyniec, ps. Sęp (1920 – 2009) W okresie okupacji pracując w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Radziemicach należał do Armii Krajowej, Oddziału Fundament. W czerwcu 1942 roku został zaprzysiężony, jako żołnierz AK. przyjmując pseudonim Sęp. Po wstąpieniu do A K. brał czynny udział w różnych akcjach bojowych. Jednym z ośrodków konspiracyjnej działalności w rejonie Radziemic była Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radziemicach, w której w tym czasie pracował, jako księgowy. W zakamarkach budynków Spółdzielni Mleczarskiej: – odbywały się tajne zebrania dowódców AK z rejonu Proszowic i Miechowa, – przepisywano na maszynie do pisania komunikaty radiowe z zagranicy, – drukowano na powielaczu tajną prasę, którą woźnicy mleka rozwozili, – nabijano akumulatory do zasilania radiostacji znajdującej się w Przemęczanach i radia lampowego w Radziemicach, Zielenicach,- dokonywano przerzut masła dla potrzeb partyzantów lasów Nasiechowskich, – fałszowano kwity dostaw kontyngentowych mleka rolnikom, chroniąc rolników przed aresztowaniem i wiele innych nielegalnych czynności. W konspiracyjnych pracach Wawrzyniec Szarawara odgrywał zasadniczą rolę, wraz z Kierownikiem Mleczarni Józefem Błonieckim, który był wielkim patriotą. A Jego życie było dwukrotnie zagrożone. Po raz pierwszy w 1944 roku, kiedy Radziemicach przebywał niemiecki konfident Wojciech Ozdoba. W wyniku jego denuncjowania zginęło trzech niewinnych mężczyzn. Został zlikwidowany wyrokiem dowództwa Radziemickiego Oddziału Armii Krajowe „Fundament”. W kieszeni znaleziono kartkę z nazwiskiem Szarawara Józef, której nie zdążył donieść do gestapo. Po raz drugi zagrożone było jego życie w 1945 i 1946 roku po słynnej akcji w Bolowcu koło Pałecznica, gdzie był przez dowództwo AK wyznaczony do przesłuchiwania wraz z Janem Twardowski, członków bandy rabunkowej. Opuszcza swoja rodzinną miejscowość Dodów, ukrywając się u rodzin w Krakowie. Ukrywając się nie podzielił losu bestialsko zamordowanego Jan Twardowskiego i Józefa Duńca. Zbierane przez Wawrzyńca Szarawarę od ponad 50 lat materiały – dziś są cennymi dokumentami, przybliżającymi nas do lepszego poznania poprzedniego wieku. Autor wielu publikacji książkowych.
Szastak Benedykt, ps. Fundament. Dowódca Oddziału AK o tej samej nazwie co jego pseudonim. Brał udział wielu akcjach partyzanckich. Odnośnie dekretu o amnestii dla partyzantów wydał zakaz ujawnienia się partyzantów. Miał dostęp do konspiracyjnego magazynu z bronią i amunicją wydrążano duże pomieszczenie w skarpie znajdującej się obok cegielni w Przemęczanach. Benedyk Szastak uczestniczył w likwidacji konfidenta niemieckiego Wojciecha Ozdobę, w miejscowości Bidziny. W akcji udział brali partyzanci z Oddziału Fundament: Władysław Ziętek, Janik Adolfa i Józef Duńiec. Brał udział w akcji na wojskowe samochody niemieckie w Szczepanowicach. Zbrojna akcja dokonana została w listopadzie 1944 r, przez partyzantów z Oddziału AK Fundament z Radziemic.
Sznios Stanisław– był komendantem Posterunku Policji Granatowej w Radziemicach. Wielki patriota. Współpracował z partyzantami.. Mieszkał z żoną i z trójką dzieci przy posterunku w starej szkole. Przybył z Wawrzeńczyc.. Prawdopodobnie pochodził z radomskiego. Często spotykał się z kierownikiem mleczarni Bonieckim, któremu między innymi przekazywał wiadomości. Ostrzegał partyzantów o zarządzeniach niemieckich Inwigilowany przez konfidenta niemieckiego Wojciecha Ozdobę. Na kilka dni przed pacyfikacją Nasiechowic Sznios został wezwany na niemiecki posterunek policji w Miechowie, gdzie został aresztowany. Zginął bez wieści. Nieznane jest jego miejsce pochówku. Prawdopodobnie został rozstrzelany przez Niemców koło Miechowa.
Jan Twardowski, ur. 8 lutego 1896 r., zmarł zamordowany 19 maja 1946 r. Był rolnikiem w miejscowości Wola Gruszowska. Od 1928 roku pełnił funkcję ekspedientem nabiału Spółdzielni Mleczarskiej Przyszłość w Radziemicach. W 1941 roku zostaje powołany na prezesa Zarządu Okręgowej Mleczarni Spółdzielczej Przyszłość w Radziemicach. Był członkiem Rady Nadzorczej Kasy Stefczyka, członkiem Rady Nadzorczej Spółdzielni Spożywczej w Gruszowie oraz członkiem Dozoru Kościelnego w Radziemicach i wielu innych instytucji gospodarczych i społecznych. Żołnierzem Armii Krajowe. W okresie okupacji aktywnie pracował w szeregach Armii Krajowej w Rejonie Radziemic. Uczestniczył w szkoleniach żołnierskich w Lasach Sancygniowskich, gdzie przebywał na wielodniowych ćwiczeniach. Za czynną pracę w AK, był poszukiwany przez gestapo. Przez blisko dwa lata ukrywa soę, by nie wpaść w ręce okupanta niemieckiego. Zginął tragicznie, zamordowany 19 maja 1946 r., na polu między Radziemicami a Błogocicami. Mordercy dla zamaskowania zbrodni twarz polali stężonym kwasem siarkowym. Pogrzeb znalezionych zwłok odbył się w dniu 28 maja 1946 r. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Radziemicach.
Wawrzeń Bronisław, ps, Warka (1919-2012), bohaterski partyzant, żołnierz Armii Krajowej Oddziału Grochowskiego i Fundament. Odbywała szkolenia partyzanckie w miejscowości Lasy Sancygniowskie. Brał udział wielu acjach partyzanckich. Niezwykle odważny. Brał udział w akcji na wojskowe samochody niemieckie w Szczepanowicach. Zbrojna akcja dokonana została w listopadzie 1944 r, przez partyzantów z Oddziału AK Fundament z Radziemic Wawrzeń Bronisław, ps. Warka, W 1950r, buduje betonowy most w Radziemicach na rzece Ścieklec.
Wawrzeń Piotr, ps. Feline. Skazanyna 10 lat więzienie. Należał do grupy Władysłaswa Ziętka. Brał udział w akcji w Niegardowie.
Wawrzeń Sylwester, popularnie nazywany jako Sylek. Brat Warzenia Bronisława. Sylek zmarł wieku 21 lat. Przyczyna śmierci była bardzo prozaiczna. Wraz z kolegami brał udział w potyczce koło Klimontowa z ludźmi Kotła ze Szczytnik.Podczas akcji pod Klimontowem od granatu został ciężko ranny Edward Słowiński. Warzeń Sylwester niósł go na plecach od Klimontowa do Woli Gruszowskiej. Wyczerpany, zmoknięty chorował wyniku czego zmarł.
Ziętek Władysław ps. Grochowski, pochodził z Przemęczan, był synem wójta w Łętkowicach. Dowódca Oddziału Grochowski. Władysław Ziętek uczestniczył w wielu akcjach partyzanckich między innymi w likwidacji konfidenta niemieckiego Wojciecha Ozdobę, w miejscowości Bidziny. Udział brali partyzanci z Oddziału Grochowskiego: Benedyk Szastak, Janik Adolfa i Józef Duniec. Po wojnie ujawnił się. Zdał starą broń. Został aresztowany. Przysądzono ku karę wysokości wymiaru aresztu. Po ujawnieniu się Władysław Ziętek ps. Grochowski, nie miał trudności z przyjęciem do ZBOW i D. Był obecny przy załadunku przez UB broni partyzanckiej z cegielni w Przemęczanych. Miał dostęp do konspiracyjnego magazynu z bronią i amunicją wydrążano duże pomieszczenie w skarpie znajdującej się obok cegielni w Przemęczanach.
Za magazynowana broń i amunicje w skarpie cegielni Jana Olecha aresztowany został wraz Mieczysławem Olechem, ps. Olcha. Na rozprawie sądowej otrzymali wyroki: Mieczysław Olech na 4 lata więzienia, Władysław Ziętek po odsiedzeniu aresztu 8 miesięcy został zwolniony do domu. Dla Ziętka wyrok był łagodny, bowiem skorzystał z amnestii i ujawnił wówczas na UB w Miechowie swoja działalność partyzancka zdając równocześnie broń oraz z uwagi na ofiarną walkę z okupantem niemieckim. Były to znaczące łagodzące okoliczności dla Ziętka Władysława bowiem groziła mu kara śmierci.
Zdenkowski Walenty, policjant granatowy posterunku w Radziemicach. Postac niezwykle pozytywna Współpracował z partyzantami AK. Pochodził z poznańskiego. Był niskiego wzrost. Mieszkał wraz z żona i trójka dzieci w Przemęczanach. Po zlikwidowanym posterunku w Radziemicach Walenty Zdenkowski przeniesiony został na posterunek policji do Miechowa. Walenty Zdenkowski z posterunku Radziemice za prowadzenie kolportażu prasy podziemnej oraz niewykonanie polecenia aresztowania ludzi z grupy St. Borzęckiego został 24 czerwca 1943 roku aresztowany przez gestapo niemieckie, a 25 marca 1944 roku wyrokiem wojskowego sądu niemieckiego skazany na karę śmierci przez rozstrzelanie. Po pięciu miesiącach kara śmierci została na prośbę żony Marii zamieniona na dożywotnie więzienie. Wywieziony 5 września 1944 roku do obozu w Gross-Rosen przeszedł następnie do obozu w Manthausen. Po odzyskaniu wolności powraca do kraju . Po powrocie do Polski zamieszkał w Miechowie.
Zwolski Eugeniusz – Hodowca Buraka Pastewnego, partyzant. Inżynier Eugeniusz Wolski był pracownikiem naukowym, w majaku Edwarda Kleszczyńskiego, gdzie prowadził Hodowlę Buraka Pastewnego zachowawcza i twórczą. Od roku 1923 kierownikiem Spółki Zbiorowej Produkcji Nasion Pastewnych w Radziemicach w majątki Edwarda Kleszczyńskiego jest Tadeusz Machnicki. Od roku 1926 kierownictwo nad pracami hodowlanymi, mającymi na celu polepszenie odmianowe uprawianych roślin pastewnych w Radziemicach powierzono Eugeniuszowi Zwolskiemu. W okresie okupacji Eugeniusz Wolski mieszkał we dworze w Przemęczanych wraz rodziną: żoną Marią, córką Zofią i synem Kazimierzem. Eugeniusz Wolski w działalności partyzanckiej współpracował z Usajewiczem, który przed wybuchem wojny był ordynatorem szpitala psychiatrycznego w Kobierzynie. Jego żona również pracowała, jako lekarz. Niemcy zajęli pomieszczenia szpitalne dla swoich celów. Usajewicz przybył do Przemęczan i wraz z rodzina zamieszkał we dworze Muchanowa. Eugeniusz Wolski brał czynny udział, co miesięcznych spotkaniach dowódców oddziałów AK w pomieszczeniach Mleczarni Przyszłość w Radziemicach. Narady te najczęściej obywały się w mieszkaniu Józefa Bonieckiego, komisarza mleczarni. Eugeniusz pochowany jest na cmentarzu w Radziemicach. Obsługiwał radiostację znajdującą się we dworze w Przemęczanach.
Opracował: Zbigniew Pałetko